Legendy Warty

Marek Łbik

Urodzony 30 stycznia 1958 w Poznaniu, polski kajakarz, medalista olimpijski z Seulu i dwukrotny mistrz świata z lat 1986 i 1987.

Przez całą sportową karierę związany był z Wartą Poznań. Treningi rozpoczął w 1969, dzięki nauczycielowi wychowania fizycznego,  który był instruktorem kajakarstwa w Warcie. Był 36 - krotnym mistrzem Polski i medalistą Mistrzostw Świata. Brał udział w Igrzyskach Olimpijskich w roku 1980. Największe sukcesy odnosił w parze z Markiem Dopierałą. Wspólnie zostali mistrzami świata w dwójkach (C2) na dystansie 10000m w 1986, a rok później na olimpijskim dystansie 500m. W 1987 zostali najlepszymi sportowcami roku w prestiżowym Plebiscycie Przeglądu Sportowego. Na Igrzyskach w 88' wywalczyli dwa medale - srebrny na 500 m i brązowy na dwukrotnie dłuższym dystansie. 

Jan Nowak

Urodzony 15 kwietnia 1926 roku w Sierakowie. W okresie okupacji niemieckiej pracował w Zakładach Przemysłu Metalowego „Herkules” w Poznaniu.

Po wyzwoleniu Poznania uczestniczył w odbudowie tegoż zakładu. W lipcu 1949 roku przeniósł się do Zakładów im. Hipolita Cegielskiego w Poznaniu. Od 15 grudnia 1945 roku, a więc niemal od początku powstania Sekcji Szermierczej, został jej członkiem równocześnie uczestnicząc w pracach jej zarządu. W latach 1948-1990 był członkiem zarządu Okręgowego Związku Szermierczego w Poznaniu. W okresie od 1957-1971 pełnił dodatkowo funkcję społecznego szefa wyszkolenia Okręgowego Związku Szermierczego. Jan Nowak był czynnym zawodnikiem walczącym we florecie, szabli, szpadzie i bagnecie. W latach 1945-1956 wielokrotnie zdobywał mistrzostwo okręgu poznańskiego. Jego największym osiągnięciem było zdobycie tytułu mistrza Polski klasy „B” we florecie 1950 roku. Od 1965 roku do Igrzysk Olimpijskich w Seulu w 1988 roku pełnił funkcję trenera pomocniczego kadry narodowej seniorów.Jan Nowak za swoją pracę szkoleniową otrzymał wiele odznaczeń i wyróżnień, między innymi: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Odznakę Honorową za zasługi dla Rozwoju Województwa Poznańskiego, Srebrną Odznakę Zasłużonego Działacza Kultury Fizycznej, Odznakę Honorową Miasta Poznania. Odznakę 100-lecia Sportu Polskiego, Złotą Odznakę za zasługi dla Rozwoju Polskiej Szermierki. W ciągu swej wieloletniej pracy wyszkolił wielu zawodników i trenerów, którzy osiągali sukcesy sportowe w zawodach krajowych i międzynarodowych. Należą do nich między innymi: Jerzy Karczmarek, Leszek Jarosławski, Przemysław Jabłoński, Grzegorz Dolata, Piotr Kniat, Paweł Kantorski, Waldemar Cieśielczyk, Anna Mucha, Magdalena Kucharska, Agnieszka Gałkowska oraz Małgorzata Wojtkowiak. Jan Nowak do końca życia był aktywnym zawodowo trenerem poznańskiej „Warty”, zmarł 24 października 1999 roku. 

Rafał Szukała

Urodzony 9 kwietnia 1971 w Poznaniu – pływak, wicemistrz olimpijski, mistrz świata i Europy. 

Ukończył Szkołę Mistrzostwa Sportowego w Poznaniu oraz studia psychologiczne i informatyczne na amerykańskim University of Iowa (1997. W ciągu kariery sportowej reprezentował kluby poznańskie Wartę i Olimpię, w USA Mission Viejo Nadadores i University of Iowa. Specjalizował się w stylu motylkowym, był pierwszym polskim mistrzem Europy i świata w pływaniu. Startował trzykrotnie w igrzyskach olimpijskich (Seul 1988, Barcelona 1992, Atlanta 1996), zdobywając tytuł wicemistrzowski w wyścigu na 100 m stylem motylkowym w 1992 (za Amerykaninem Pablo Moralesem); na tych samych igrzyskach był 4. na 200 m stylem motylkowym. W 1994 w Rzymie sięgnął po pierwsze w historii polskiego pływania mistrzostwo świata (100 m stylem motylkowym). Zdobył 10 tytułów mistrza Polski seniorów, ustanowił kilkadziesiąt rekordów Polski (na basenie 50- i 25-metrowym). Oficjalnie zakończył karierę sportową w grudniu 2001 w Poznaniu. 

Franciszek Szymura

Urodzony 7 grudnia 1912 w Hombruch-Barop (obecnie część Dortmundu), Niemcy, zmarł. 18 maja 1985 w Warszawie) – polski bokser, dwukrotny wicemistrz Europy, olimpijczyk.

Był jednym z bokserów, których karierę przerwała II wojna światowa, ale którzy z powodzeniem stratowali zarówno przed, jak i po wojnie. Walczył w wadze półciężkiej. Największe sukcesy odniósł przed wojną, kiedy to dwukrotnie zdobył srebrny medal mistrzostw Europy w Mediolanie 1937 i w Dublinie 1939, oba razy przegrywając w finale z Luigim Musiną. Po wojnie również dwukrotnie startował w mistrzostwach Europy: w Dublinie 1947 i w Oslo 1949, za każdym razem dochodząc do ćwierćfinału. Ćwierćfinał osiągnął także w swym jedynym starcie olimpijskim w Londynie 1948.Dziewięć razy zdobywał tytuł mistrza Polski wagi półciężkiej. w: 1935, 1936, 1937, 1939, 1946, 1947, 1948, 1949i 1950, a w 1951 zdobył brązowy medal.W latach 1931-1948był zawodnikiem Warty Poznań, z którą czterokrotnie zdobywał drużynowe mistrzostwo Polski w latach 1935-1939.

Jerzy Czajka

Jerzy Czajka urodzony 11 października 1942 w Poznaniu, polski hokeista na trawie, olimpijczyk, trener.

Syn Franciszka i Marii z domu Gołąbek, ukończył Technikum Mechaniczno-Elektryczne w Poznaniu (1971), uzyskując zawód technika energetyka. Od 1950 trenował hokej w Warcie Poznań, w 1958 zadebiutował w ekstraklasie. W latach 1963-1975 zdobył w barwach Warty 10 tytułów mistrza Polski. Od 1962 grał w reprezentacji narodowej, w 36 meczach strzelił 3 bramki. Brał udział w mistrzostwach Europy (1970) i igrzyskach olimpijskich w Monachium (1972), na których Polska zajęła 11. miejsce. Grał na pozycji pomocnika.

Po zakończeniu kariery sportowej zajął się pracą trenerską. Ukończył Studium Trenerskie w Akademii Wychowania Fizycznego w Poznaniu (1981). Prowadził m.in. zespół Pocztowca Poznań (1979, 1981, 1982, 1983 mistrzostwo Polski) oraz reprezentację narodową (1984, uzyskał awans na mistrzostwa Europy). W 1976 otrzymał odznakę "Zasłużony Mistrz Sportu".

Marian Spoida

Urodzony 4 stycznia 1901 w Poznaniu, zmarł 16 kwietnia 1940 w Katyniu - piłkarz, pomocnik i trener piłkarski. Olimpijczyk.

Pracował jako urzędnik bankowy. Uczestniczył w powstaniu wielkopolskim i wojnie polsko-bolszewickiej. Piłkarzem Warty był w latach 1916-1929. Z klubem tym brał udział w finałach mistrzostw Polski, a w 1929 został mistrzem kraju. W reprezentacji debiutował w 3 września 1922 w meczu z Rumunią, ostatni raz zagrał w 1928. Brał udział w igrzyskach olimpijskich w Paryżu. Łącznie w biało-czerwonych barwach rozegrał 14 oficjalnych spotkań.
Po zakończeniu kariery piłkarskiej został trenerem. Krótko prowadził kluby w rodzinnym mieście (w tym Wartę). Od 1931 był zatrudniony w PZPN, gdzie pracował m.in. jako asystent selekcjonera Józefa Kałuży. W jednym meczu - przegranym 1:2 z Łotwą - samodzielnie poprowadził kadrę. Spotkanie z Łotyszami było jednym z dwóch meczów polskiej reprezentacji rozgrywanych tego dnia (25 września 1938). W drugim drużyna prowadzona przez Kałużę zremisowała z Jugosławią.
Brał udział w kampanii wrześniowej i dostał się do radzieckiej niewoli. Został rozstrzelany w Lesie Katyńskim.

Zenon Begier

Urodził się 23 listopada 1935 roku w Obornikach. Był lekkoatletą dyskobolem.

Dwukrotnie startował w igrzyskach olimpijskich. W Rzymie (1960) był czternasty, a w Tokio (1964) szósty. Także dwa razy brał udział w mistrzostwach Europy. W Belgradzie 1962 nie zakwalifikował sie do finału, a w Budapeszcie 1966 zajął 7. miejsce. Zwyciężył w zawodach Pucharu Europy w 1965. Był dwukrotnym mistrzem Polski: w 1967 i 1970. Był też rekordzistą Polski w 1965 (60,49 m). Jego rekord życiowy wynosi 60,50 m. W swojej karierze trenował w Warcie Poznań i Zawiszy Bydgoszcz.

Zbiegniew Orywał

Urodzony 5 kwietnia 1930 w Kępnie, polski lekkoatleta średniodystansowiec. 

Orywał urodził się w Kępnie, ale wychował się głównie w Wągrowcu i Poznaniu. W klubach z Poznania (Warta 1948-61 i Olimpia 1962-65) trenował biegi na średnie dystanse (800m, 1000m, 1500m, 1 mila i 400m przez płotki). Rywalizował między innymi na Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie 1960 i na Mistrzostwach Europy w Sztokholmie 1958. Ośmiokrotnie zostawał mistrzem kraju na dystansach: 800m (1956) 1500m (1957,1958,1960,1961) 3x100m (1949), Mistrzostwa halowe: 800m (1957) 3x800m (1949). Zwyciężał również w memoriałach: J. Kusocińskiego w Warszawie - 2-krotnie na 1500m, Rosickiego w Pradze - w biegu na 800m oraz w Berlinie, Hamburgu, Helsinkach, Turku, Hanowerze i Sztokholmie.

Zbigniew Orywał może pochwalić się licznymi odznaczeniami: Mistrza Sportu (1957), Zasłużonego Mistrza Sportu (1960), a także medalem za zasługi dla Miasta Poznania (1960). 

Edmund Sobkowiak

Edmund Sobkowiak urodził się 25 stycznia 1914 roku w Poznaniu. Walczył w kategorii muszej i koguciej. Był wychowankiem i zawodnikiem klubu Warta Poznań, następnie Skody Warszawa, Okęcia Warszawa i Syreny Warszawa, a po wojnie walczył w barwach Orła Warszawa i Grochowa Warszawa. 

Uprawiał pięściarstwo z przerwą wojenną w latach 1930 - 1948. Uczestniczył w Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie 1936 roku, odpadając w ćwierćfinale wagi muszej. Startując w mistrzostwach Europy w Mediolanie 1937, został wicemistrzem Europy w kategorii muszej. Uczestnicząc w mistrzostwach Polski, trzykrotnie wywalczył mistrzostwo - w 1935 i 1936 w kategorii muszej, a w 1939 w wadze koguciej. Był też brązowym medalistą w 1946 w tej samej wadze. Czterokrotnie wraz z Wartą został drużynowym mistrzem Polski w latach 1934, 1935, 1936 i 1937. 13 razy wystąpił w reprezentacji Polski, odnosząc 8 zwycięstw, 1 remis i 4 porażki w latach 1936 - 1939. W całej swojej karierze stoczył 350 walk, z czego 314 wygrał, 13 zremisował i 23 przegrał. 

Jerzy Wybieralski

Jerzy Wybieralski, urodzony 8 września 1954 w Poznaniu, niemal od początku swojego życia zafascynował się Wartą, razem ze swoim bratem Józefem.

Najpierw tylko przyglądał się grze hokeistów, bo jego ojciec był działaczem Warty. Potem zaczął sam grać. Dziś znakomicie zna aż cztery pokolenia laskarzy Warty. Kiedy wchodził do drużyny Warta była tak silna, że trudniej było dostać się do pierwszej drużyny klubowej niż do reprezentacji Polski. Ale udało mu się. Sześć razy wywalczył mistrzostwo Polski. - W tamtym czasie można było śmiało wystawić dwie drużyny seniorów do rozgrywek - wspomina Jerzy Wybieralski. - W najlepszych latach na czwartkowych treningach Warty było więcej kibiców niż na oficjalnych, ligowych meczach. Wtedy dwie jedenastki Warty grały ze sobą, więc poziom był niezwykle wysoki - dodaje.

Jerzy Wybieralski jako jedyny w historii hokeistów Warty pojechał na igrzyska zarówno jako zawodnik, jak i trener. Jako gracz pojechał w 1980 do Moskwy, a jako szkoleniowiec w 2000 do Sydney. W reprezentacji Polski rozegrał aż 219 meczów. Strzelił dla biało-czerwonych 15 bramek. Obecnie trenuje juniorów w KS Warta Poznań. 

Czesław Cyraniak 

Czesław Cyraniak ps. "Kajnar" urodził się 1 czerwca 1914 w Poznaniu, a zmarł 11 września 1939 w okolicy Mąkolic. Był bokserem kategorii lekkiej i piórkowej. 

Uprawianie boksu rozpoczął w Warcie Poznań i pozostał wierny temu klubowi w ciągu całej kariery sportowej, trwającej w latach 1929 - 1938. Był uczestnikiem igrzysk olimpijskich w Berlinie w 1936. Startując w kategorii lekkiej w I rundzie pokonał Aupetita z Francji, a w II pojedynku niezasłużenie został uznany za pokonanego przez Filipińczyka Padillę. Startując w mistrzostwach Polski, był wicemistrzem w 1935 w kategorii lekkiej i brązowym medalistą w 1934 w kategorii piórkowej. W drużynowych mistrzostwach Polski w boksie, zdobył sześciokrotnie tytuł mistrzowski w latach 1933 - 1938. Wystąpił 10 razy w reprezentacji Polski, wygrywając 4 pojedynki, 1 remisując i 5 przegrywając w latach 1934 - 1938.

W 1939 został zmobilizowany jako ppor. rezerwy 57 Pułku Piechoty i zginął w bitwie nad Bzurą, podczas niemieckiej nawały ogniowej na wieś Mąkolice (powiat zgierski) w nocy z 11 na 12 września. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w zbiorowej mogile żołnierzy. 

Rafał Piszcz 

Urodzony 24 października 1940 roku w Poznaniu, kajakarz.

Jego największym sukcesem w karierze sportowej był brązowy medal Igrzysk Olimpijskich z Monachium w 1972 roku w K-2 na 1000 metrów, (razem z Władysławem Szuszkiewiczem). Przez całą sportową karierę sportową związany był z Wartą Poznań. Z wykształcenia jest prawnikiem, jest również absolwentem poznańskiego AWF-u. Podczas mistrzostw Polski zdobył trzy tytuły w konkurencji K-2 na 500 i 1000 m oraz w sztafecie K-1 cztery razy 500 metrów. Podczas finałów MŚ w Finlandii wraz z Władysławem Szuszkiewiczem dwa razy zajmował czwarte, a raz piąte miejsce. Startował głównie w dwójkach i czwórkach. Brał udział w Igrzyskach Olimpijskich roku 1964,1968 oraz 1972.

W 1973 roku został wybrany na najlepszego sportowca Wielkopolski roku 1972 przez „Ekspress Poznański”.

Aktualnie jest trenerem oraz arbitrem zawodów kajakowych, (sędziował na trzech Igrzyskach Olimpijskich: w Atlancie, Sydney i Atenach).

Klemens Biniakowski 

 Urodzony 15 listopada 1902 roku, zmarł 6 marca 1985 roku – lekkoatleta.

Był specjalistą na krótkich dystansach, 100, 200 oraz 400 metrów. Wystąpił na dwóch Igrzyskach Olimpijskich, w Amsterdamie roku 1928 w biegu na 400 metrów i sztafecie 4 x 400 metrów, ale odpadł w eliminacjach, w Berlinie roku 1936 roku, także bez powodzenia. W Berlinie był chorążym polskiej reprezentacji olimpijskiej. Dwadzieścia dwa razy wygrywał Mistrzostwa Polski.

Pięć razy na dystansie 200 metrów (1930, 1932, 1933, 1934, 1935), siedem razy na dystansie 400 metrów (1928, 1930, 1931, 1932, 1933, 1934, 1935), dwukrotnie w sztafecie 4 x 100 metrów (1931, 1935), sześć razy w sztafecie 4 x 400 metrów (1931, 1932, 1933, 1934, 1934, 1935) oraz po razie w sztafecie szwedzkiej i sztafecie olimpijskiej (1934). Był zawodnikiem Warty w latach 1929 – 1937.

Walczył w kampanii wrześniowej. Po niej próbował uciec do Szwecji, bezskutecznie. Został schwytany przez Niemców osadzony w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen 30 kilometrów od Berlina. Po zakończeniu wojny był działaczem sportowym oraz trenerem lekkoatletów. 

Zygmunt Heljasz 

Urodził się 21 września 1908 roku w Poznaniu, zmarł 12 czerwca 1963 roku. Występował w zawodach pchnięcia kulą, rzutu dyskiem oraz rzutu młotem.

Jego kariera przebiegała w dość specyficzny sposób, gdyż zaczynał jako bokser. W 1926 roku jako zawodnik Warty został mistrzem okręgu wielkopolskiego i wicemistrzem Polski w wadze ciężkiej. W 1927 roku za namową trenerów zdecydował się na zmianę dyscypliny. Rozpoczął treningi lekkiej atletyki. Siedem lat z rzędu był mistrzem Polski w pchnięciu kulą (1928-1934). Był mistrzem również w pchnięciu kulą oburącz (1928 i 1929), rzucie dyskiem (1931, 1932 i 1935), rzucie dyskiem oburącz (1928) oraz rzucie młotem (1931).
Na zawodach w Poznaniu w czerwcu 1932 roku ustanowił rekord świata w pchnięciu kulą wynikiem 16,05 m.

Pięć razy był wicemistrzem Polski (pchnięcie kulą – 1935, rzut dyskiem – 1928, 1933 i 1934, rzut młotem – 1928), czterokrotnie zdobywał brąz (rzut dyskiem – 1930, rzut dyskiem oburącz – 1929, rzut młotem – 1929, 1932).
Aż czternaście razy ustanawiał rekordy Polski. (Jedenaście razy w pchnięciu kulą i trzy w rzucie dyskiem).

Brał udział w Igrzyskach Olimpijskich roku 1932 w Los Angeles. Zajął tam 9. miejsce w pchnięciu kulą oraz 13. miejsce w rzucie dyskiem. Kolejną wielką imprezą sportową, w jakiej brał udział, były I Mistrzostwa Europy w Turynie w 1934 roku gdzie był 7. w pchnięciu kulą i 13. w rzucie dyskiem.

Po zakończeniu kariery zawodniczej został trenerem. W czasie okupacji był więźniem obozów koncentracyjnych: Gross-Rosen i Sachsenhausen. 

Fryderyk Scherfke 

Fryderyk Egon Scherfke Urodzony 7 września 1909 roku w Poznaniu. Zmarł 15 września 1983 roku w Berlinie.

Przez całą swoją karierę sportową Fryderyk Scherfke był związany Wartą Poznań, której to był wychowankiem. Jak przystało na prawdziwą gwiazdę zespołu popularny „Fryc” występował z numerem „9” na koszulce. Początkowo był napastnikiem, jednak po pewnym czasie ówczesny trener przemianował go na pozycję pomocnika. Jego postać jest na tyle ważna dla Warty Poznań oraz całego piłkarskiego kraju z trzech powodów.

Na dzień dzisiejszy Fryderyk Scherfke zajmuje 10. miejsce wśród najlepszych strzelców w historii polskiej ligi piłki nożnej z 131. golami na swoim koncie, był jednym z pierwszych piłkarzy którzy stali się członkami, ekskluzywnego klubu 100.

Scherfke brał udział w Igrzyskach Olimpijskich roku 1936 oraz Mistrzostwach Świata roku 1938 na których to w 23. minucie meczu Brazylią strzelił pierwszego w historii gola dla Polski w turnieju finałowym Mistrzostw Świata w piłce nożnej (ostatecznie Polacy po dogrywce przegrali ten mecz 5:6 jednak był to historyczny moment w dziejach polskiej piłki nożnej).

Fryderyk Scherfke wywalczył z Wartą pierwsze w jej historii Mistrzostwo Polski w roku 1929, oraz wicemistrzostwo w 1938 roku.

Gdy wybuchła II wojna światowa, został wcielony do Wehrmachtu gdzie był kierowcą. Jak opowiadali jego koledzy z czasów gry w piłkę, wykorzystywał wszystkie swoje kontakty tak, aby chronić ich przed prześladowaniami nazistów. Po wojnie na stałe osiadł w Berlinie Zachodnim, gdzie zmarł. 

Jan Ertmański 

 Urodził się 5 października 1902 roku w Poznaniu, zmarł 10 maja 1968 roku w Londynie.